Żelu Żelew i George Bush, 1990
Żelu Żelew, 2009. Źródło: Spiritia, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Żelu Żelew

Bułgarski filozof i polityk, żyjący w latach 1935-2015. Członek Bułgarskiej Partii Komunistycznej od początku lat 60.

 

Za krytykę dogmatów marksizmu-leninizmu został po kilku latach usunięty z partii, a następnie zwolniony z pracy na uczelni. Jego publikacje, w których badał istotę reżymu komunistycznego, były drukowane i kolportowane nielegalnie w środowiskach inteligencji naukowej i artystycznej. Pod koniec lat 80. znalazł się wśród współzałożycieli Klubu Poparcia Jawności i Przebudowy, organizacji postulującej ewolucyjne reformy ustroju, tworzonej głównie przez członków partii komunistycznej. Został też przewodniczącym Związku Sił Demokratycznych, skupiającego organizacje opozycyjne.

Żelew brał udział w masowych demonstracjach pod koniec 1989 roku, gdzie nawoływał do spokoju, czym przyczynił się do złagodzenia napiętych nastrojów. W 1990 r. stanął na czele sił opozycyjnych podczas obrad bułgarskiego okrągłego stołu. W połowie tegoż roku parlament powołał go na urząd prezydenta. Dwa lata później zwyciężył w pierwszych bezpośrednich wyborach prezydenckich. Po skończonej kadencji w 1997 roku już nie ubiegał się o reelekcję. Zamiast tego został prezesem fundacji swojego imienia.