Władimir Bukowski
Żył w latach 1942-2019. Rosyjski dysydent, pisarz, publicysta, polityk. Potomek polskiego powstańca, zesłanego przez carat na Syberię. Urodził się w Baszkirii. W wieku kilkunastu lat został przeciwnikiem komunizmu.
Za działalność antyreżymową wydalony ze szkoły, a potem z uniwersytetu w Moskwie, gdzie studiował biologię. W 1960 współorganizował „Majakowki”. W 1963 został aresztowany za kopiowanie książki zakazanego w ZSRR Milovana Đilasa. Uznany za chorego psychicznie i przymusowo skierowany do szpitala psychiatrycznego w Leningradzie. Niedługo po wyjściu na wolność w 1965 r. ponownie skierowany na leczenie psychiatryczne za udział w przygotowaniu „mityngu jawności” w obronie Andrieja Siniawskiego i Julija Daniela. Za współorganizowanie kolejnej demonstracji w obronie więźniów politycznych, w styczniu 1967 roku, skazano go na 3 lata łagru. Po wyjściu zbierał informacje o wykorzystywaniu psychiatrii do represji politycznych i przekazywał je na Zachód. Ponownie sądzony w 1971 roku i skazany na 7 lat łagrów oraz 5 lat zesłania. Wyrok odsiadywał w więzieniu władymirskim i obozie Perm-36. Był współautorem Podręcznika psychiatrii dla dysydentów. W sumie był uwięziony przez 12 lat.
Procesy Bukowskiego spotkały się z dużym rozgłosem, zarówno w ZSRS, jak i za granicą, gdzie wzbudziły liczne protesty. Sprawiło to, że Bukowski stał się jednym z najbardziej znanych dysydentów. W grudniu 1976 został deportowany z ZSRS i wymieniony na więzionego w Chile sekretarza generalnego tamtejszej partii komunistycznej Luisa Corvalána. W 1977 r. spotkał się w Białym Domu z Jimmym Carterem. Zamieszkał na stałe w Wielkiej Brytanii, gdzie skończył studia biologiczne na Cambridge.
Tam kontynuował działalność na rzecz obrony praw człowieka. Współpracował z emigracyjnym pismem „Kontinient”. W 1983 r. był współzałożycielem tzw. Międzynarodówki Oporu, której celem było wspieranie działań przeciwko komunizmowi. Był krytykiem uległej wobec ZSRS polityki Zachodu oraz polityki pierestrojki. Po upadku komunizmu bezskutecznie postulował zorganizowanie „Norymbergi” dla rozliczenia zbrodni komunistycznych. W 1992 r. występował jako świadek przed rosyjskim sądem konstytucyjnym w sprawie dotyczącej legalności KPZS. Uzyskał wówczas dostęp do tajnych dokumentów sowieckiej partii komunistycznej, które skopiował i opublikował na Zachodzie. Angażował się w życie politycznej Rosji. Początkowo poparł Borisa Jelcyna. Próbował wziąć udział w wyborach prezydenckich. Był bardzo krytyczny wobec polityki Władimira Putina, w tym aneksji Krymu. W odwecie władze rosyjskie odmówiły mu paszportu. Zmarł w Cambridge, a swoje zmagania z systemem opisał w książce I powraca wiatr.
