María Elena Moyano Delgado
Żyła w latach 1958-1992. Peruwiańska działaczka społeczna, feministka. Urodziła się w ubogiej rodzinie, dorastała z szóstką rodzeństwa. Początkowo rodzina mieszkała w jednej z centralnych dzielnic stolicy Peru, czyli Limy, jednak w 1971 przeprowadziła się do Villa El Salvador. To szybko rozrastające się miasto slumsów powstałe na obrzeżach stolicy.
Maria Elena, nazywana zwykle Maleną, mimo ogromnej nędzy towarzyszącej jej młodości, wykazywała się dobrymi wynikami w nauce, grała też w szkolnej drużynie siatkówki. Początkowo nie zamierzała studiować, pragnąc jak najszybciej zdobyć zawód. W 1973 r. rozpoczęła jednak studia socjologiczne na uniwersytecie Inca Garcilaso de la Vega w Limie. W czasie studiów była liderką grupy „Renovación”, która poprzez działalność artystyczną pomagała młodym ludziom radzić sobie z problemami rodzinnymi czy uzależnieniem od narkotyków. Zetknęła się wówczas także z grupami marksistowskimi i maoistowskimi, od których różniła się wiarą oraz niechęcią do przemocy.
Po dwóch latach studiów Malena zdecydowała się je przerwać, by poświęcić się działalności społecznej w Villa El Salvador. W 1980 r. wyszła za Gustava Pinekiego, z którym miała dwóch synów. Jej aktywność, między innymi objawiająca się założeniem klubu matek „Micaela Bastidas”, stopniowo uczyniła z niej liderkę kobiet w miejscowej społeczności. W 1983 była współzałożycielką Federacji Ludowej Kobiet z Villa El Salvador (Federacion Popular de Mujeres de Villa El Salvador, FEPOMUVES). Dwukrotnie, w 1984 i 1988 roku, wybrano ją na jej przewodniczącą. Organizacja na szczeblu lokalnym rozwijała ogólnokrajowy program Vaso de Leche (szklanka mleka), tworząc sieć punktów dystrybucji mleka. Moyano angażowała się też w tworzenie kuchni, serwujących ubogim zupę, a także budowę nowej szkoły podstawowej.
W 1989 została wybrana wicemerem Villa El Salvador, rok później zrezygnowała z przewodniczenia FEPOMUVES. Jednocześnie narastał jej konflikt ze Świetlistym Szlakiem (właśc. Komunistyczna Partia Peru), który atakował działaczy społecznych, oskarżając ich o współpracę z rządem i promowanie reform zamiast rewolucji.
W lutym 1992 Świetlisty Szlak wezwał do strajku, grożąc śmiercią każdemu, kto nie pozostanie w domu. W odpowiedzi Moyano 14 lutego zorganizowała niewielką demonstrację na rzecz pokoju. Następnego dnia bojówka komunistyczna zastrzeliła ją podczas festynu, a ciało rozerwała ładunkami wybuchowymi, później wysadzili też jej grób. W pogrzebie uczestniczyło 300 tysięcy ludzi, a powszechne oburzenie przyspieszyło upadek Świetlistego Szlaku.
