Legitymacja Kominternu należąca do Gottwalda
Ozdoba kongresu, podczas którego wybrano Gottwalda na premiera
Klement Gottwald 1947

Klement Gottwald

Czechosłowacki działacz komunistyczny, żyjący w latach 1896-1953. W młodości przez kilka lat mieszkał w Wiedniu, gdzie zdobył zawód stolarza i zaczął działalność w młodzieżowej organizacji socjalistycznej. W czasie I wojny światowej walczył w armii austro-węgierskiej, z której zdezerterował latem 1918 r.

 

Po powstaniu Czechosłowacji dwa lata służył w wojsku, potem przez chwilę pracował jako stolarz. W tym czasie był już związany z powstającym ruchem komunistycznym, m.in. działał w podporządkowanej mu robotniczej organizacji gimnastycznej. Przez kilka lat pracował w słowackiej części państwa, m.in. redagował pismo „Spartakus”, został też etatowym pracownikiem aparatu partyjnego Komunistycznej Partii Czechosłowacji. Szybko obejmował kolejne funkcje, w 1925 r. został wybrany członkiem Komitetu Centralnego KPCz i Biura Politycznego partii.

W efekcie tego przyspieszenia kariery przeniósł się do Pragi. W narastającym partyjnym konflikcie wewnętrznym Gottwald zdecydowanie opowiadał się za jej „bolszewizacją”, czyli pełnym podporządkowaniem Moskwie i Kominternowi. Szybko umocnił swoją pozycję i już w 1929 stanął na czele partii, zyskał też z listy KPCz mandat poselski. Na skutek przeprowadzonej czystki, a także protestu części działaczy, KPCz straciła większość członków. W 1934 r. Gottwald został pozbawiony immunitetu, przez pewien czas ukrywał się, a następnie uciekł do Związku Sowieckiego. W 1935 objął funkcję sekretarza Komitetu Wykonawczego Kominternu, którego członkiem był już od 1928 r.

Dzięki anulowaniu nakazu aresztowania na początku 1936 roku, wrócił do Pragi. Po konferencji monachijskiej KPCz została zdelegalizowana, a lider partii ponownie znalazł się w Moskwie. Po podpisaniu paktu Ribbentrop-Mołotow hamował działalność komunistycznego ruchu oporu na okupowanych ziemiach czeskich i na Słowacji, która stała się protektoratem Niemiec. Sytuacja zmieniła się po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej. Dzięki wsparciu Stalina Gottwald stał się partnerem dla emigracyjnych władz Czechosłowacji.

Pod koniec wojny wszedł do rządu jako wicepremier, a od lipca 1946 premier. Kierował zamachem stanu (1948), dzięki któremu został prezydentem Czechosłowacji. Odpowiedzialny na sowietyzację kraju i masowe represje. Zmarł w Moskwie, wkrótce po pogrzebie Stalina.