Feliks Edmundowicz Dzierżyński
Żył w latach 1877-1926. Działacz komunistyczny, szef sowieckiej służby bezpieczeństwa, nazywany Żelaznym Feliksem lub Krwawym Feliksem. Urodził się w polskiej patriotycznej rodzinie o korzeniach szlacheckich. Uczył się w gimnazjum w Wilnie, związał się wówczas z polską socjaldemokracją. Należał do katolickiej organizacji „Serca Jezusowego”. Z czasem porzucił idee niepodległościowe.
Za nielegalną działalność był kilkukrotnie aresztowany przez władze rosyjskie, zamykany w więzieniu oraz zsyłany w głąb Rosji, skąd udawało mu się jednak zbiec. W 1900 r. został jednym z założycieli marksistowskiej Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL). W latach 1905-1907 brał udział w rewolucji w Królestwie Polskim. W 1906 r. w Sztokholmie podjął współpracę z Włodzimierzem Leninem, z czasem stając się jednym z jego bliskich współpracowników.
Po wybuchu rewolucji lutowej w 1917 roku przystąpił do bolszewików i został przewodniczącym Moskiewskiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Był jednym z liderów tzw. rewolucji październikowej. W latach 1917-1926 zorganizował i stanął na czele Nadzwyczajnej Komisji ds. Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem (Czeka, czerezwyczajka), a także kolejnych jej wcieleń po reorganizacji: GPU i OGPU. Odpowiedzialny za zbrodnie i represje „czerwonego terroru”. Od 1918 r. sprawował kontrolę nad systemem więziennictwa.
W 1920 roku, podczas wojny polsko-bolszewickiej, został członkiem Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski w Białymstoku. W bolszewickim rządzie sprawował funkcję komisarza spraw wewnętrznych, a następnie komisarza komunikacji. W latach 1924-1926 był przewodniczącym Najwyższej Rady Gospodarczej ZSRR. Podczas walki o władzę po śmierci Lenina poparł Józefa Stalina. 20 lipca 1926 r. podczas posiedzenia Komitetu Centralnego WKP(b) dostał ataku serca i zmarł. Pochowano go na cmentarzu przy murze kremlowskim. Do dziś czczony w Rosji i na Białorusi.
