Wyjechać i zarobić
„Są na świecie dwie rzeczy niezwyciężone: Armia Radziecka i polski turysta” – powtarzano w Związku Sowieckim pod koniec lat 80. Na tę opinię wycieczki z PRL-u zapracowały sobie w całym bloku wschodnim. Nawet w Europie Zachodniej ten fakt był zauważany. Taką sławę wypracowały tysiące obywateli, którym ludowa władza zezwoliła na zagraniczne wojaże, acz do połowy lat 50. były one dostępne dla nielicznych.
Kultura znacjonalizowana
Po przejęciu władzy bolszewicy starali się też przejąć kontrolę nad wszystkimi dziedzinami życia. Kulturę uznali za doskonałe narzędzie do sprawowania władzy nad umysłami. Lenin, podobnie jak ludowy komisarz oświaty Anatolij Łunaczarski, twierdził, że zadaniem instytucji kultury sowieckiej jest wychowanie „nowego człowieka”. Propaganda miała stać się nieodłączną funkcją literatury i sztuki, dlatego też od razu poddano je kontroli, której instrumentem była biurokracja, cenzura, nacjonalizacja oraz monopol na organizacje kulturalne.
Sowieci na Czarnym Lądzie
Dla wielu afrykańskich polityków z czasów dekolonizacji to nie zachodnia demokracja, a komunizm stanowił najatrakcyjniejszy system polityczny oraz gospodarczy. Wierzyli, że daje on szansę na szybki rozwój. Poza tym nowopowstałe państwa w większości były sztucznymi organizmami, stworzonymi przez mocarstwa kolonialne w XIX w, a nakreślone przez Europejczyków granice nie zmieniły się aż do dekolonizacji. Niepodległość uzyskiwały więc polityczne organizmy, będące konglomeratami często wrogich plemion. To wymuszało szukanie czegoś, co te społeczności ze sobą zwiąże.
Elektryfikacja bez prądu
Dyrektor elektrowni Turów Zygmunt Łątka ich budowę dzielił na pięć etapów: „Pierwszy etap budowy: nieopisany entuzjazm, drugi etap: nieopisany bałagan, trzeci etap: szukanie winnych, czwarty etap: karanie niewinnych i piąty etap: nagradzanie niezasłużonych”.
Epoka propagandy sukcesu
„Poprawiły się warunki pracy i wypoczynku. Dorobek naszego narodu powiększyły nowe, cenne prace polskich uczonych, dzieła twórców kultury i sztuki” – wyliczał I Sekretarz KC PZPR. Zawsze idylliczne przemówienia z każdym rokiem coraz mniej przystawały do rzeczywistości, gdy sukcesy się kończyły i pozostawała już tylko propaganda.
Samokontrola najwyższą formą realnego socjalizmu
Komuniści ograniczali wolność słowa już od momentu przejęcia władzy w Polsce po 1945 roku, to jednak nie wystarczało cenzorom. Sowieckie wzorce nakazywały, by każdy rodzaj twórczości oraz przekazu wspierało totalitarne państwo. Nadzór cenzorski GUKPPiW nie mógł diametralnie zmienić postaw autorów i to oni sami musieli chcieć dostosować się do nowej rzeczywistości.
„Nowa moralność” – przemiany obyczajowe w Rosji bolszewickiej
Część z 6 milionów dzieci, tzw. biesprizornych, umieszczono w zakładach o więziennym rygorze, pozostałe włóczyły się bez opieki, nierzadko schodząc na drogę przestępstwa czy prostytucji. Mimo to zlikwidowaną po rewolucji instytucję adopcji przywrócono w ZSRS dopiero w 1943 r.
Włochy
Zwrot w Salerno wywołał szok w partii. W efekcie tych decyzji komuniści wchodzili w skład wszystkich rządów jedności narodowej w latach 1944-1947. Togliatti natomiast otrzymał stanowisko wicepremiera. W 1946 roku ta największa w Europie Zachodniej partia komunistyczna liczyła ponad 2 miliony członków.
Skrytobójcy z Kraju Rad
Były szef Zarządu Zadań Specjalnych NKWD Paweł Sudopłatow, we wspomnieniach opisał swe pierwsze spotkanie z samym Józefem Stalinem. Tyran słuchał go uważnie, po czym oznajmił, że należy spodziewać się w Europie rychłego wybuchu wojny. Oznaczało to konieczność ukrócenia działalności osób, mogących w przyszłości wzniecać w Związku Sowieckim niepokoje.