Aktualności
Wyjechać i zarobić
„Są na świecie dwie rzeczy niezwyciężone: Armia Radziecka i polski turysta” – powtarzano w Związku Sowieckim pod koniec lat 80. Na tę opinię wycieczki z PRL-u zapracowały sobie w całym bloku wschodnim. Nawet w Europie Zachodniej ten fakt był zauważany. Taką sławę wypracowały tysiące obywateli, którym ludowa władza zezwoliła na zagraniczne wojaże, acz do połowy lat 50. były one dostępne dla nielicznych.
Kultura znacjonalizowana
Po przejęciu władzy bolszewicy starali się też przejąć kontrolę nad wszystkimi dziedzinami życia. Kulturę uznali za doskonałe narzędzie do sprawowania władzy nad umysłami. Lenin, podobnie jak ludowy komisarz oświaty Anatolij Łunaczarski, twierdził, że zadaniem instytucji kultury sowieckiej jest wychowanie „nowego człowieka”. Propaganda miała stać się nieodłączną funkcją literatury i sztuki, dlatego też od razu poddano je kontroli, której instrumentem była biurokracja, cenzura, nacjonalizacja oraz monopol na organizacje kulturalne.
Sowieci na Czarnym Lądzie
Dla wielu afrykańskich polityków z czasów dekolonizacji to nie zachodnia demokracja, a komunizm stanowił najatrakcyjniejszy system polityczny oraz gospodarczy. Wierzyli, że daje on szansę na szybki rozwój. Poza tym nowopowstałe państwa w większości były sztucznymi organizmami, stworzonymi przez mocarstwa kolonialne w XIX w, a nakreślone przez Europejczyków granice nie zmieniły się aż do dekolonizacji. Niepodległość uzyskiwały więc polityczne organizmy, będące konglomeratami często wrogich plemion. To wymuszało szukanie czegoś, co te społeczności ze sobą zwiąże.
Elektryfikacja bez prądu
Dyrektor elektrowni Turów Zygmunt Łątka ich budowę dzielił na pięć etapów: „Pierwszy etap budowy: nieopisany entuzjazm, drugi etap: nieopisany bałagan, trzeci etap: szukanie winnych, czwarty etap: karanie niewinnych i piąty etap: nagradzanie niezasłużonych”.
Epoka propagandy sukcesu
„Poprawiły się warunki pracy i wypoczynku. Dorobek naszego narodu powiększyły nowe, cenne prace polskich uczonych, dzieła twórców kultury i sztuki” – wyliczał I Sekretarz KC PZPR. Zawsze idylliczne przemówienia z każdym rokiem coraz mniej przystawały do rzeczywistości, gdy sukcesy się kończyły i pozostawała już tylko propaganda.
Sylwetki sprawców
Mao Tse-tung
Mao Zedong
1893 - 1976
Władimir Iljicz Uljanow
alias Włodzimierz Lenin
1870 - 1924
Saloth Sar
alias Pol -Pot
1925 - 1998
Mengystu Hajle Marjam
1937 -
Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili
alias Józef Stalin
1878 - 1953
Sylwetki ofiar
Sambadondogiin Tserendorj
1872 - 1937
ks. Jerzy Popiełuszko
1947 - 1984
María Elena Moyano Delgado
1958 - 1992
Lin Zhao
1932 - 1968
Milada Horáková
1901 - 1950
Zaczęło się od…
W 1848 r. Karol Marks i Fryderyk Engels opublikowali broszurę zatytułowaną Manifest partii komunistycznej. Zawierała ona podstawy ideologii marksistowskiej, rozwijane później w kolejnych pracach, zwłaszcza pierwszego z autorów. Marks uważał, że odkrył naukowe zasady rządzące rozwojem społecznym. Podstawowym mechanizmem funkcjonowania ludzkości miała być walka klas, która w toku rewolucji narzucała kolejne formy ustroju społeczno-politycznego. Tymi dwiema zantagonizowanymi klasami była burżuazja i proletariat.
Komintern
Po zakończeniu I wojny światowej doszło w Europie do kilku prób wywołania rewolucji komunistycznej. Powołano nawet krótkotrwale Alzacką, Bawarską, Słowacką i Węgierską Republikę Rad. Komuniści nigdzie nie zdobyli władzy, jednakże praktycznie w każdym europejskim państwie stworzyli własne partie. Niektóre działały nielegalnie, a inne uczestniczyły w wyborach, zdobywając nieraz spore poparcie. Wynikało ono zarówno z nierozwiązanych problemów gospodarczych Europy, jak i wysiłków sowieckiej propagandy, budującej fałszywy obraz ZSRS. Wspierali ją liczni „pożyteczni idioci” – intelektualiści zafascynowani wizją budowy idealnego społeczeństwa.
Podbój
Przejęcie przez Hitlera władzy w Niemczech (1933) zaniepokoiło Stalina – jednym z głównych celów nazistów było zniszczenie marksizmu. W 1935 r. sowiecki przywódca nakazał komunistom utworzenie antyfaszystowskich Frontów Ludowych – koalicji tworzonych wspólnie z zaciekle zwalczanymi dotychczas socjaldemokratami i innymi partiami lewicowymi. Polem pośredniego starcia pomiędzy Związkiem Sowieckim i nazistowskimi Niemcami stała się wojna domowa w Hiszpanii (1936-1939). Konflikt ten nie przeszkodził jednak Stalinowi zawrzeć 23 sierpnia 1939 r. porozumienia z Hitlerem.
Wstrząsy
Swój sprzeciw wobec narzucenia systemu komunistycznego wielokrotnie wyrażały zniewolone narody Europy Środkowo-Wschodniej. W wielu państwach (nawet w samym Związku Sowieckim) przez wiele lat po II wojnie światowej działała antykomunistyczna partyzantka. W czerwcu 1953 r. doszło do pierwszego szerokiego buntu ludności. Manifestacje i strajki, które ogarnęły Niemiecką Republikę Demokratyczną, zostały brutalnie stłumione przez sowieckie czołgi. Wraz z mniejszymi protestami w Czechosłowacji, wydarzenia te doprowadziły do częściowej rewizji polityki komunistów w niektórych państwach.
Komunizm na ŚWIECIE
Wyjechać i zarobić
Rocznie odnotowywano raptem ok. 170 tys. przekroczeń granicy. Większość osób...
Kultura znacjonalizowana
W 1922 r. powstał Główny Zarząd do spraw Literatury i Wydawnictw (Gławlit),...
Elektryfikacja bez prądu
W czasach rządów Władysława Gomułki (1956-1970) problemy z energią elektryczną...
Epoka propagandy sukcesu
By ludzie ujrzeli jak jest dostatnio Po objęciu władzy przez Edwarda Gierka...
Samokontrola najwyższą formą realnego socjalizmu
Wydawnictwa dopilnują autorów Odwilż polityczna w 1956 r. pozwoliła twórcom na...
Włochy
21 stycznia 1921 r. na XVII kongresie socjalistów w Livorno radykalni...
Portal wspierają
Dofinansowano ze środków Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego
w ramach Funduszu Patriotycznego – edycja „Niepodległość po polsku”.